Χριστουγεννιάτικο δέντρο και καράβι: Από που μας ήρθαν ;

Το δέντρο των Χριστουγέννων απoτελεί σήμερα διεθνές χριστουγεννιάτικο έθιμο που φέρεται να κρατά από τον 8ο αιώνα μχ., όταν ο Άγιος Βονιφάτιος θέλησε περί το 750 μχ. να εξαλείψει την μέχρι τότε αποδιδόμενη ιερότητα των «ειδωλολατρών» στη βελανιδιά, αντικαθιστώντας την με το έλατο που θεωρείται από τότε το δένδρο των Χριστουγέννων.

Ο στολισμός του δένδρου είναι καθαρά συμβολικός της ευτυχίας των ανθρώπων και της φύσεως με τη Γέννηση του Θεανθρώπου. Σύμφωνα με ερευνητές  το πρώτο στολισμένο χριστουγεννιάτικο δέντρο εμφανίστηκε στη Γερμανία το έτος  1539 και τα πρώτα στολίδια ήταν συσκευασμένα φαγητά ή είδη ρουχισμού ή άλλα χρήσιμα είδη τα οποία είχε τότε ανάγκη ο κόσμος. Φυσικά στο πέρασμα των χρόνων αυτά  μετατράπηκαν  σε απλά διακοσμητικά αντικείμενα.

Κατά την παράδοση ο πρώτος που στόλισε δέντρο ήταν ο γνωστός θρησκευτικός μεταρρυθμιστής-και θεμελιωτής του προτεσταντισμού-  Μαρτίνος Λούθηρος.

Έχει εκφραστεί πάντως και μια άποψη πως το συγκεκριμένο έθιμο έχει ανατολίτικη προέλευση. Σύμφωνα με αυτήν ο Αναστάσιος Α’ το 512 έχτισε στη Συρία έναν ναό με δύο ορειχάλκινα δέντρα, κατά του έτος 512 μ.χ.

Στην Ελλάδα το έθιμο αυτό του έλατου ως χριστουγεννιάτικη διακόσμηση ήρθε για πρώτη φορά με τον Βαυαρό Βασιλιά Όθωνα το έτος 1833, κάτι που φυσικά  σημαίνει ότι είχε ήδη καθιερωθεί ως έθιμο στους βασιλικούς οίκους της Βόρειας Ευρώπης.

Μάλιστα αυτό το δέντρο  στολίστηκε αρχικά στα ανάκτορα του Ναυπλίου και εν συνεχεία στην Αθήνα, όπου οι κάτοικοι έκαναν ουρές για να το θαυμάσουν, ως πρωτοφανές αξιοθέατο. 

Τα σημαντικότερα χριστουγεννιάτικα δέντρα στον κόσμο είναι σήμερααυτά που στολίζονται στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ στο Λονδίνο και στον Λευκό Οίκο των ΗΠΑ. Σημειώνεται ότι σήμερα για λόγους εμπορίου τέτοια δέντρα στολίζονται , κατά τη χριστουγεννιάτικη περίοδο, ακόμα και χώρες μη χριστιανικές.

Μια από αυτές είναι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα όπου βρίσκεται σήμερα και το ακριβότερο χριστουγεννιάτικο δέντρο  στον κόσμο και είναι αυτό που βρίσκεται στο ξενοδοχείο Εμιρέιτς Παλάς στο Άμπου Ντάμπι. Όλα τα στολίδια του είναι πραγματικά πανάκριβα κοσμήματα, με πολύτιμες πέτρες πάνω τους που διατίθενται προς πώληση, η συνολική αξία των οποίων φθάνει περί τα 11 εκατομμύρια δολάρια !

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΚΑΡΑΒΙ

Αντίστοιχο καθαρά ελληνικό παραδοσιακό έθιμο αποτελεί το στολισμένο καραβάκι που προέρχεται ιστορικά στη Μικρά Ασία και τα νησιά. Ένα έθιμο που υποχώρησε αρκετά με το χρόνο, μπροστά σε αυτό του δέντρου, αλλά και  κανένας δεν δείχνει να το έχει ξεχάσει, αφού το ελληνικό παραδοσιακό καραβάκι αποτελεί παράδοση των παλαιών εποχών της χώρας μας.

Το ελληνικό παραδοσιακό καραβάκι  συνήθιζαν να κατασκευάζουν μόνα τα παιδιά με τα παιχνίδια τους, χρησιμοποιώντας ό,τι είχαν πρόχειρο (συνήθως, ξύλο και λίγο χαρτί ή κουρέλια), τις παλιότερες εποχές. Τα περισσότερα παιδιά κατέληγαν να φτιάχνουν το παραδοσιακό καραβάκι εμπνευσμένα από τα μακρινά ταξίδια των αγαπημένων τους προσώπων και τη νοσταλγία να τα ξαναδούν.Αποτελούσε, όμως, και ένα είδος τιμής και καλωσορίσματος στους ναυτικούς, που επέστρεφαν από τα ταξίδια τους…

Πριν από, πάνω-κάτω, 50 χρόνια συναντούσαμε το καραβάκι σε πολλά ελληνικά σπίτια και στα χέρια των παιδιών που έλεγαν τα κάλαντα. Σήμερα, η παράδοση αυτή έχει ατονίσει, μιας και έχει αντικατασταθεί από το ξενόφερτο έλατο, καθώς το καράβι δεν μπόρεσε να εδραιωθεί ως γιορτινό σύμβολο που να στολίζει τα Ελληνικά σπίτια.

Ωστόσο σε ορισμένες περιοχές (κυρίως σε νησιά και παραθαλάσσιες πόλεις) εξακολουθούν να στολίζουν καραβάκια σε εξωτερικούς χώρους, ενώ τα τελευταία χρόνια γίνεται μια αξιέπαινη προσπάθεια ορισμένων Δήμων της χώρας (και του δικού μας της Καλαμάτας), να επαναφέρουν το έθιμο στην αρχική του μορφή, στολίζοντας στις πλατείες τους καραβάκια αντί για έλατα.

Το σίγουρο πάντως, παρά την υπεροχή του δέντρου, είναι ότι το καράβι έχει ακόμη εξέχουσα θέση στην Ελληνική λαογραφία.

ΠΗΓΕΣ: www.wikipedia.gr, www.helppost.gr