Σαμαρίνα, ένας βυζαντινός θησαυρός της Μεσσηνίας

Ο ναός της Ζωοδόχου Πηγής Σαμαρίνας βρίσκεται βορειοδυτικά της Ανδρούσας, σε μικρή απόσταση από το χωριό Kαλογερόρραχη.

Στη Μεσσηνία στην περιοχή της Ανδρούσας – η οποία σε παλαιότερους καιρούς υπήρξε έδρα της επισκοπής Ανδρούσης – κοντά στο χωριό ,Καλογερόραχη, υπάρχει ένα σημαντικό Βυζαντινό μνημείο. o Βυζαντινός Ναός της Ζωοδόχου πηγής Σαμαρίνα.              

Το ενδιαφέρον των επισκεπτών της Ανδρούσας και της ευρύτερης περιοχής προσελκύουν τα λείψανα του μεσαιωνικού κάστρου, που οικοδομήθηκε από τους Φράγκους το 13ο αιώνα σε ένα ύψωμα με όμορφη θέα, και ένα εξαίρετο αρχιτεκτονικό δημιούργημα των Βυζαντινών Χρόνων, ο ναός της Σαμαρίνας.          

                            

 

                                                                                                                                        

Αυτός ο Βυζαντινός  ναός, ένα από τα ωραιότερα βυζαντινά μνημεία ολόκληρης της  Πελοποννήσου, βρίσκεται βορειοδυτικά της Ανδρούσας και σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, η εκκλησία οικοδομήθηκε πάνω στα ερείπια αρχαίου ναού το 12ο αιώνα. Η ονομασία Σαμαρίνα οφείλεται είτε σε παραφθορά του λατινικού Santa Maria είτε στο γεγονός ότι ο ναός ήταν αφιερωμένος στην οσία Μαρία την Αιγυπτία.                                                                                                                                    

 Ο ναός της Ζωοδόχου Πηγής, που υπήρξε κατά πάσαν πιθανότητα καθολικό μονής, ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του δικιόνιου σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού με τρεις προεξέχουσες τρίπλευρες αψίδες στα ανατολικά. Μεταγενέστερες προσθήκες αποτελούν ο νάρθηκας με την ανοιχτή στοά στη δυτική πλευρά, καθώς και ο πύργος του κωδωνοστασίου, που θεωρείται φράγκικος (13ος αιώνας). 

Στο εσωτερικό του ναού σώζονται θαυμάσιες τοιχογραφίες της «ακαδημαϊκής τάσης» της υστεροκομνήνειας ζωγραφικής (χαρακτηριστικές είναι οι μνημειακές παραστάσεις από το βίο του Χριστού), ενώ σε μεταγενέστερη περίοδο (14ος-15ος αιώνας) ανάγονται οι ολόσωμες μορφές αγίων στο νότιο τοίχο του κυρίως ναού.           

 Όσον αφορά το γλυπτό διάκοσμο στο εσωτερικό του λαμπρού βυζαντινού μνημείου, το μαρμάρινο τέμπλο και τα δύο προσκυνητάρια αποτελούν έξοχες δημιουργίες του «εργαστηρίου της Σαμαρίνας», η δράση του οποίου τοποθετείται στο β’ μισό του 12ου αιώνα. Εξάλλου, το αξιόλογο δάπεδο του ναού, κατασκευασμένο με την τεχνική του μαρμαροθετήματος, σώζεται αποσπασματικά σε όλους τους χώρους του.

Η εκκλησία της Σαμαρίνας αποτελεί μετόχι της μονής Βουλκάνου και εορτάζει την Παρασκευή της Διακαινησίμου.